Dalyan çayının Deniz ile birleştiği Deltasında oldukça geniş
ve 6 km uzunluğunda yarım ada biçiminde ki İztuzu Kumsalı bir
tarafı deniz iç tarafı Göl olmak kaydıyla ender rastlanan doğa
harikalarından bir tanesidir. Ayrıca bu Kumsal dünyada ender
görülebilen Dev Carette-Carette Kaplumbağa yumurtalarını
bıraktıkları kuluçka yeridir. Seneler önce bu küçük balıkçı köyü
olarak bilinen Dalyan, dünya basınında geniş yer bulmuştu, çünkü
İztuzu kumsalına büyük bir Hotel projesi ortaya atılmıştı, ne var
ki Dünya çevre örgütleri ve yöre halkının uzun protestoları
netijesinde bu Proje işlerlik kazanamadı. 1987 yılındaki Protestolar
neticesinde ancak ahşap Bungalov tipi evlerin geniş aralıklarla
inşasına engel olamadılar. Tabi ki Turist ve yerli ziyaretçiler ile
Kaplumbağalar arasında bir düzen oluşturmak kaydıyla.Yaz aylarında
kumsala akşam 19.00 dan sonra girilmesi ateş yakılması, Müzik yapılması
yasaklanmıştı. Çünkü bu zırhlı misafirler gece rahatsız edilmeden
yumurtalarını bırakabileceklerdi. Hal böyle iken Dalyan, Köyceğiz
Gölü ile İztuzu kumsalı arasında 4 km mesafesi olan Dalyan çayı kenarında
yerleşim bölgesi olarak Sazlık ve sulak bir Coğrafyaya, aynı zamanda
önemli tarihi bir geçmişe sahip. Sazlık oluşu ve Çayın Balık yetiştirmeye
elverişli olması aynı zamanda İztuzu kumsalına bağlantılı olması yöre
halkına Balıkçılık ve Kayık taşımacılığı ile kazanç sağlamakta. Dünya
tarihi ve Edebiyatında ise mö.4.yy. Lkyalılara ait olan altı büyük
şehirden biri olan Kaunos burada kurulmuş ve Harebe kalıntıları
arasında Romalılar dönemine ait Termal kaplıca Tiyatro, Kale, Kayık
tur ve gezintileride genel olarak kalıntılar misafirlere gösterilerek
geçmişleri ve tarihleri hakkında özet bilgiler (Her nekadar Rivayet
ise de) sunulmaktadır. Dalyandan tatil cenneti Sarıgerme ise belittiğimiz
gibi pek fazla uzakta değil.